Democratisering taxi’s of ‘laagste-prijs-garantie’

In de Vlaamse Mobiliteitsraad (MORA) wordt vrijdag 27 april het nieuwe taxidecreet toegelicht dat vorige week door de Vlaamse regering werd goedgekeurd. ACV-Transcom, tot nog toe niet betrokken in het overleg, maakt zich grote zorgen dat de vele onduidelijkheden en minimale regels in het decreet zullen leiden tot malafide praktijken, oneerlijke concurrentie, onveiligheid voor de passagiers en een precarisering van het statuut van de chauffeurs. ACV-Transcom heeft dan ook heel wat bemerkingen overgemaakt en vraagt grondige bijsturingen in de uitvoeringsbesluiten. 
De doelstelling van het nieuwe taxidecreet is volgens Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts om ‘de concurrentie in de sector aan te wakkeren en taxi’s te democratiseren‘. Op het eerste zicht een nobele doelstelling, maar vanwege onduidelijke definities, onuitgewerkte en minimale voorwaarden vreest ACV-Transcom dat de nieuwe regelgeving vooral de deur zal openzetten voor oneerlijke concurrentie en een ‘laagste-prijs-garantie’ die uiteindelijk ook de klant niet ten goede zal komen, doordat zal worden bespaard op comfort en veiligheid. 
Om te beginnen bevat het decreet een zeer vage definitie van ‘bezoldigd personenvervoer’, zijnde ‘vervoer waarvoor een prijs wordt gevraagd die hoger is dan de kostprijs’. Dat impliceert dat wie personen vervoert voor een bedrag lager dan de kostprijs van de rit, niét onder het decreet valt en bijgevolg niet hoeft te voldoen aan de regelgeving. Laat het nu net platformen als Uber zijn die zich hieraan bezondigen én met algoritmes hun chauffeurs afstraffen als ze dit soort ritten weigeren. 
Jan Sannen, algemeen sectorverantwoordelijke vervoer en logistiek bij ACV-Transcom: “Uber-chauffeurs voeren nu al ritten uit voor een prijs die lager ligt dan wat ambtenaren krijgen voor dienstverplaatsingen met hun eigen voertuig. In tegenstelling tot wat Weyts beweert, kan Uber dus, zonder zich aan regels in verband met emissies of veiligheid te houden, veel goedkopere ritten aanbieden.” Er zijn evenmin maatregelen opdat Uber en andere app’s die vaak gevestigd zijn in een land met een fiscaal gunstig klimaat geen btw en andere belastingen in ons land zouden ontlopen. 
Een tweede bezwaar is dat van de ‘vrije tarifering’. In plaats van de huidige, op de achterruit geafficheerde vaste tarieven kunnen deze in de toekomst vrij bepaald worden. De vraag is of de klant hiermee is gebaat. Want het decreet zegt niet wie de tarieven zal bepalen, of ze kunnen schommelen in functie van vraag en aanbod, of men zijn tarieven duidelijk moet afficheren, en of men bijkomende tarieven mag vragen voor bijvoorbeeld bagage. Ook is de vraag hoe de minimumlonen van werknemers of een leefbaar inkomen voor zelfstandige chauffeurs hiermee zullen gegarandeerd worden. 
Meer taxi’s en minder zeggenschap 
Om lege terugritten en dus onnodig verkeer te vermijden wordt het voor straattaxi’s mogelijk om te opereren buiten de gemeente dan waar ze een vergunning kregen. Maar ACV-Transcom vreest dat dit net zal zorgen voor een teveel aan taxi’s op die plaatsen en momenten waar de chauffeurs de meeste inkomsten kunnen halen. Dat zal ongetwijfeld leiden tot overlast voor de omwonenden en spanningen tussen taxichauffeurs. Het is bovendien problematisch voor standplaatstaxi’s, die in principe duurder zijn dan straattaxi’s gezien hun hogere kosten. Er zijn dus bijkomende afspraken nodig om hen te vrijwaren van oneerlijke concurrentie. 
De handhaving van overlast of de naleving van reglementering zal volgens ACV-Transcom ook moeilijker worden dan in het huidige systeem. In Antwerpen bijvoorbeeld zijn er momenteel twee politieagenten specifiek belast met controles op inbreuken op de taxiwetten. Maar dat zal niet meer voldoende zijn als er veel meer taxi’s rondrijden. Over een heel aantal daarvan, die in een andere gemeente een vergunning hebben, zullen zij trouwens geen zeggenschap hebben. “Zo hebben een aantal steden en gemeentes zoals Mechelen en Antwerpen zich geëngageerd om tegen 2030 een volledig elektrische taxivloot te hebben, maar zij zullen dit niet kunnen eisen van taxi’s die uit een naburige gemeente in hun stad rijden”, aldus Jan Sannen.
ACV-Transcom meent daarom dat er nog heel wat elementen in dit ontwerp verder moeten worden uitgewerkt en dat teveel nog moet geregeld worden door besluiten van de Vlaamse regering. Ben Weyts maakt zich sterk dat hij overleg pleegde met alle partners, maar ACV-Transcom werd vooralsnog – ondanks aandringen - als sociale partner niet gehoord en kreeg evenmin antwoorden op de gestelde vragen. “We hopen alsnog op een constructieve dialoog.”