Truckchauffeurs tekort? Sector moet zélf imago oppoetsen

knelpuntberoep
De Vlaamse transportbedrijven trekken aan de alarmbel. Door de economische groei stijgt ook het aantal vacatures voor truckchauffeurs, maar de transportbedrijven krijgen deze niet ingevuld. Nochtans komt dit tekort niet uit de lucht gevallen. Een verhoging van de lonen en betere werkomstandigheden zijn deel van de oplossing, maar er is meer nodig. 
Het huidige chauffeurstekort komt niet uit de lucht gevallen. De job prijkt al een aantal jaren op de lijst van knelpuntberoepen en al jaren zien we het Belgische chauffeursbestand vergrijzen. Al even lang vragen wij om maatregelen inzake werkbaar werk voor 45+ en middelen om het beroep aantrekkelijker te maken voor jongeren en voor vrouwen. In de sectorale cao-besprekingen van het voorjaar heeft ACV-Transcom de handschoen opgenomen. Zo zijn er nu specifieke werkgroepen opgericht. Daarin zullen we werken aan kwalitatieve thema’s zoals instroom, re-integratie van langdurig zieken, burn-out, oudere werknemers, upgrade peterschapsopleidingen, gendergelijkheid en werkbaar werk voor jong en oud. 
Om oudere chauffeurs langer aan het werk te houden moet er in de sectorconvenanten meer aandacht zijn voor zware beroepen en kunnen de sectorconsulenten in hun dagelijks werk maatregelen om langer aan het werk te blijven toetsen en introduceren bij de bedrijven. Wie van zwaar werk wil overschakelen naar lichter werk moet daar de kans toe krijgen met indien nodig bijkomende opleidingen. Waar nachtwerk van toepassing is, moet terugkeer naar dagwerk gefaciliteerd worden. 
De mogelijkheden van landingsbanen, voorzien in het IPA, moeten volledig uitgewerkt en toegepast worden in onze sector evenals de mogelijkheden tot het SWT. ACV-Transcom wil een grondig overleg over de re-integratie van langdurig zieken en sectorale regels vastleggen met betrekking tot de procedure die moeten gevolgd worden. Bovendien willen wij dat de sector meer doet rond Disability Management. 
Minimumlonen 
Ook een betere verloning zou meer mensen kunnen doen kiezen voor de job van vrachtwagenchauffeur. Voor een verhoging van de minimumlonen heeft ACV-Transcom trouwens twee jaar geleden al voorstellen gedaan. We hebben een nieuwe functieclassificatie uitgewerkt, aangepast aan de huidige noden en met wetenschappelijke ondersteuning. Deze functieclassificatie zou het mogelijk maken om chauffeurs anders dan vandaag in te schalen en te verlonen op basis van hun professionaliteit dan wel op basis van het gewicht van hun voertuig. Los van de loonnorm zouden wij deze nieuwe classificatie kunnen gebruiken om de minimumlonen in de sector op te trekken tot een waardig niveau. Jammer genoeg steken deze plannen sindsdien in de ijskast omdat de werkgevers deze nieuwe functieclassificatie liever willen gebruiken om een algemene loonsverlaging door te voeren, het omgekeerde van wat wij beoogden. 
Slecht imago 
Hoewel initiatieven voor een verhoging van de lonen en betere arbeidsomstandigheden de transportsector voor een stuk aantrekkelijker kunnen maken, is er meer nodig. De sector zélf kampt immers met een groot imagoprobleem. De job is haar aantrekkingskracht kwijt. De vrijheid, het avontuur en het reizen, de échte reden waarom jonge kerels kiezen voor de job van truckchauffeur is helemaal verdwenen. In de plaats daarvan staan truckchauffeurs elke dag opnieuw in ellenlange files op onze Vlaamse wegen aan te schuiven. Tegenover constante wegenwerken, een haven die steeds onbereikbaarder wordt, oververzadiging op de autostrades staat een overheid die geen knopen doorhakt. Desondanks neemt de werkdruk almaar toe om goederen op tijd af te leveren, en zien chauffeurs niet veel meer dan parkings langs de kant van de autostrades. 
In februari dit jaar schreven wij al in Knack dat het geen slecht idee zou zijn om de containerterminals in de haven van Antwerpen ook ’s nachts open te stellen, op voorwaarde dat er een globale visie wordt uitgewerkt op de hele logistieke keten én op de impact voor de chauffeurs. ACV-Transcom vroeg hierover toen ook een overleg met alle partners. Dat kwam er nog steeds niet. 
Sociale dumping 
De sector zelf heeft helaas de voorbije jaren ook haar imago geen goed gedaan, door voor hogere winsten, goedkope arbeidskrachten uit Oost-Europa in te zetten, die bereid waren om voor dumpinglonen en aan abominabele werkomstandigheden te komen werken. De schandalen met postbusbedrijven in Oost-Europese landen hebben de sector een nog slechter imago gegeven. 
Deze praktijken van sociale dumping, georganiseerd door de werkgevers, hebben er mee voor gezorgd dat het beroep zijn aantrekkingskracht kwijt is. Niet alleen was het voor onze eigen chauffeurs de voorbije jaren door deze oneerlijke concurrentie moeilijk om aan een job te geraken. Voor hen bleef meestal ook het minst aantrekkelijke werk over, de korte, binnenlandse ritten of die net over de grens, die niet door buitenlandse gedetacheerden kon worden gedaan. Dat was misschien oké voor onze oudere chauffeurs die ‘het allemaal wel gezien hadden’ en genoeg hadden van hun nomadenbestaan, maar dat is niet aantrekkelijk voor jonge chauffeurs op zoek naar avontuur. Terwijl die groep oudere chauffeurs nu stilaan met pensioen aan het gaan is, is de instroom van jongeren volledig stilgevallen. 
Maar nu zelfs die Oost-Europese chauffeurs, het ook laten afweten, zo zuchten verschillende werkgevers, is het tijd dat de sector zelf aan haar imago werkt. Ze heeft er alle belang bij om een einde te maken aan postbusbedrijven en oneerlijke concurrentie. Met eerlijke lonen en een gelijk speelveld zou het beroep pas écht opnieuw aantrekkelijker worden.