Wil men slavernij in transportsector legaliseren?

vrachtwagens
Een nieuwe Europese detacheringsrichtlijn moet de sociale dumping op de arbeidsmarkt aanpakken. Maar die is voorlopig niet van toepassing voor de sector van het wegvervoer. Terwijl werknemers uit alle andere sectoren binnenkort recht hebben op het volledige loon van het land waar zij tijdelijk tewerk gesteld zijn, is dit voor chauffeurs niet het geval. Zij moeten wachten tot de nieuwe regels zijn opgenomen in het Europees mobiliteitspakket, dat nog in onderhandeling is. “Te laat, te weinig”, reageert Jan Sannen, sectorverantwoordelijke vervoer over de weg bij ACV-Transcom.  
Op 23 oktober bereikten de Europese ministers van Werk na lange onderhandelingen een akkoord over aanpassingen aan de detacheringsrichtlijn. De nieuwe regels gaan uit van het principe 'gelijk loon voor gelijk werk': een EU-burger die tijdelijk in een ander EU-land werkt, moet dat tegen de arbeidsvoorwaarden en beloning doen die in het gastland gelden. Het is zeker een stap in de goede richting in de strijd tegen oneerlijke concurrentie en sociale dumping op de arbeidsmarkt, ondanks een aantal tekortkomingen. 
ACV-Transcom heeft onder meer vragen bij de limiet van 18 maanden. Die is te lang. Detachering moet per definitie een tijdelijke situatie blijven. Ten tweede geldt de gelijkschakeling niet voor de socialezekerheidsbijdrage, waardoor er nog steeds een vrij grote loonkloof blijft bestaan. Tenslotte blijkt de wetgeving nu al vaak onvoldoende nageleefd te worden, en is er veel fraude met postbusbedrijven. Om die fraude aan te pakken, zullen meer en strengere controles nodig en dus een sterkere sociale inspectie. 
Niet voor chauffeurs 
Het grootste gebrek aan het akkoord is dat chauffeurs van het professioneel wegvervoer uitgesloten zijn. Voor de transportsector wil Europa de nieuwe detacheringsregels pas toepassen nadat ze zijn opgenomen in het nieuwe Europese mobiliteitspakket dat nog op de onderhandelingstafel ligt. ACV-Transcom vreest dat dit uitstel een stap is naar het wettelijk uitsluiten van de sector uit de detacheringsrichtlijn. "Hiermee stellen politieke bewindvoerders opnieuw het belang van de bedrijven voor het welzijn van de chauffeurs. En zijn ze eigenlijk bezig met het legaliseren van deze moderne slavernij."  
"De snelwegen zitten vol met chauffeurs die niet krijgen waar ze recht op hebben en ver van huis als moderne slaven moeten werken voor een loon van enkele honderden euro’s per maand. Verwacht maar nog meer chauffeurs uit Oost-Europa te zien kamperen langs snelwegen, terwijl ze hun potje koken achterin hun vrachtwagen op een gammel vuurtje." Deze chauffeurs zullen opnieuw nog wat langer wachten alvorens Europa hun loon-, werk-, en leefomstandigheden zal verbeteren. En de Belgische chauffeurs alvorens zij op een eerlijke manier kunnen concurreren met deze goedkope arbeidskrachten. 
Het mobiliteitspakket 
Het is dus wachten op het ‘mobiliteitspakket’. Dat pakket nieuwe regels is de uitvoering van een belofte van de Europese Commissie twee jaar geleden om ‘de heersende sociale wantoestanden, zoals sociale dumping, werkdruk en oneerlijke concurrentie, aan te pakken en de autobus-, touringcar- en vrachtwagenchauffeurs een betere werk- en bedrijfsomgeving te bieden’. Maar nu haar voorstel is gepubliceerd (op 31 mei nvdr), ziet Jan Sannen niet veel verbetering van de voorwaarden voor de chauffeurs. 
"Zo zullen de voorgestelde regels, indien zij worden aangenomen, de werkgever meer bevoegdheden geven om het patroon van de wekelijkse rust- en rijtijd te bepalen en om de chauffeurs veel meer uren achter het stuur te zetten." Ook zullen ze de werkgever het recht geven om voor de eerste drie dagen niet meer te betalen dan het loon van land van herkomst, binnen een periode van een maand in een ander EU-land werkt (de drempel van drie dagen zou gelden afzonderlijk voor elk land waarin de chauffeur werkt). De werkgever zou ook niet meer verplicht zijn de reis- en verblijfkosten te betalen die de chauffeur maakt voor het nemen van de wekelijkse rust in de woonplaats. De enige verplichting van de werkgever zou zijn om de ritten zo te regelen dat de chauffeur de verplichte 45 uur rust thuis te kan nemen. De voorgestelde dubbelzinnige regels zijn onvoldoende om het gebruik van "brievenbusmaatschappijen" onmogelijk te maken. "We beschouwen dit, samen met de Europese Transportarbeiders Federatie (ETF), als een schaamteloze poging om sociale dumping en de slechte werkomstandigheden te legaliseren." 
De Europese Commissie, het Europees Parlement en de ministers van vervoer van de 28 EU-landen gaan nu verder onderhandelen over deze voorstellen. Het kan twee of meer jaren duren voordat de nieuwe regels zijn vastgesteld. Ondertussen kunnen werknemers, werkgevers en andere belangengroepen proberen het proces te beïnvloeden. ACV-Transcom neemt samen met het ETF de nodige initiatieven om deze nieuwe regels in het voordeel van de chauffeurs om te buigen. Zo lang is het dus ook nog minstens wachten alvorens chauffeurs volgens het principe ‘gelijk loon voor gelijk werk’ zullen kunnen werken…