Optimalisering loodswezen?

Loods pilot
De afgelopen week was turbulent in de maritieme wereld door de onverwachte actie die plaatsvond. Voor ACV Transcom - de enige vakbond die is georganiseerd zodat de belangrijke actoren van de ketenwerking met elkaar contact hebben - zijn er toch belangrijke elementen die niet uit het oog mogen verloren worden bij een optimalisatie die door sommigen wordt voorgesteld. Zo is het voor ACV Transcom elementair dat volgende aspecten ook mee in kaart worden gebracht:
  1. De veiligheid van de gehele nautische keten, milieu, economie, omgeving en werknemers.
  2. De specialisatie van elk van de (sub)actoren in de nautische keten.
  3. De gevolgen voor de structuur, werkmethodes en bijgevolg de impact op de werknemers binnen elk van de actoren van de nautische keten en binnen de Maritieme Dienstverlening en Kust (DAB Loodswezen, DAB Vloot, Scheepvaartbegeleiding en dienst Kust).
ACV Transcom is niet tegen een optimalisering van de Maritieme Diensten of om na te gaan waar in de nautische keten zich problemen voordoen en hoe eraan te remediëren. We mogen én moeten echter nagaan welke de gevolgen zijn op elk van de 3 globale aandachtspunten die wij voorop schuiven. Ook zijn er een aantal praktisch zaken die dienen bekeken: hoe lang duurt een beloodsing van Antwerpen tot open zee? Wat als dit niet in één dienstbeurt kan of die daardoor te lang gaat duren? Hoe hierop anticiperen of hoe omgaan met bv. vermoeidheid die optreedt? Wat zijn gevolgen van voor de arbeidsvoorwaarden voor de loodsen, maar ook voor matrozen, schippers en alle ander personeel bij o.a. de reder Vloot die nu voor heel wat professionele ondersteuning zorgen?
ACV Transcom verdedigt de belangen van alle personeelscategorieën en wil dus niet over 1 nacht ijs gaan. Alle aspecten dienen goed onderzocht alvorens over te gaan tot wijzigingen die enkel gericht zijn om tegemoet te komen aan verzuchtingen van enkelen. Er zijn meer dan 350 Vlaamse loodsen waarvan ongeveer 130 zeeloodsen, maar ook meer dan 900 andere werknemers bij MDK die rechten hebben en waar we als ACV rekening mee willen houden…
Audit ketenwerking
De beleidsbrief van minister Weyts die uitkwam in oktober 2014 was overduidelijk. Hij wou, wil en zal werk maken van het optimaliseren van de nautische ketenwerking om een veilige en vlotte afwikkeling van de scheepvaart naar en vanuit de Vlaamse zeehavens te garanderen. De ketenwerking beoogt een optimale samenwerking, coördinatie en gegevensuitwisseling tussen alle bij de scheepvaartafwikkeling betrokken partijen.
Verder stelde minister Weyts dat de efficiënte werking van het havensysteem zich focust tijdens deze legislatuur op enkele zogenaamde kernthema’s waaronder een efficiënt subsidiemechanisme, ketenwerking/verknoping van de informatiestromen en samenwerking tussen alle partners in het havenlandschap via Flanders Port Area.
In begin november 2015 vroeg Alfaport, het platform van de private havengemeenschap binnen Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland, en de Antwerpse Scheepvaartvereniging om een grondige audit om de nautische keten en al haar schakels klaar te maken voor de toekomst en daar waar nodig aanpassingen te doen. Deze oefening moet absoluut gebeuren in een sfeer van vertrouwen en sociale rust…
De Vlaamse Regering, minister Weyts én Alfaport/Voka spreken dus eenzelfde taal. Niet alleen de overheid en de werkgevers spreken elkaar naar de mond als we de gebeurtenissen van de laatste dagen aanschouwden…
Veiligheid
Veiligheid staat bij het ACV en ACV Transcom met stip op 1. Niet alleen de veiligheid van de havenarbeiders, de matrozen aan boord van de talloze schepen die onze havens aandoen, de veiligheid van de loodsen, deze van matrozen en schippers bij Vloot (de reder van de Vlaamse overheid), … neen niet alleen de veiligheid van de werknemers vinden wij belangrijk. Ook veiligheid in de brede zin is een aspect welk bij het ACV mee in de weegschaal ligt. Al is werken in veilige arbeidsomstandigheden één van de aspecten van onze core business en schieten werkgevers én de overheid maar al te vaak te kort.
Denken we maar een het Flinterstar ongeval. Wat moest dit ongeval zich voordoen bij een op- of afvaart in de Schelde? Of in het kanaal Gent-Terneuzen? Wat als die lading olie in de plek van staalplaten zouden zijn? Wat zou de impact zijn op gebied van milieu, maar ook het economisch effect als een wrak gedurende een bepaalde periode de toegang tot b.v. de haven van Antwerpen en/of Gent zou blokkeren? De hele nautische – en bij uitbreiding logistieke keten – zou ge-impacteerd zijn. Werknemers tijdelijk werkloos. We wijzen er ook op dat ieder jaar er gemiddeld 60 tot 70 ongevallen en incidenten gebeuren in onze wateren. Ongevallen en incidenten die worden aangegeven…
Daarom is het goed dat de toegang tot onze havens – waarvan Antwerpen en Gent niet zo ‘makkelijk’ bereikbaar zijn – wordt verzekerd met een goedwerkende dienst Maritiem van de overheid. Dit zodat de overheid hier een volledige greep op heeft en al deze risico’s niet overlaat aan de privéspelers zoals soms wel eens wordt geopperd. Voor ACV Transcom is één van de kerntaken van de overheid de toegangen en het veilig laten op- en afvaren van de schepen naar en van de havens welke belangrijke economische motoren zijn in ons land. Het maatschappelijk belang hiervan op economisch, maar ook op ecologisch vlak is enorm en mag of kan niet geliberaliseerd worden. Al deze diensten dienen overheidsdiensten te blijven om zo voldoende greep erop te houden. Een hertekening van de structuren ligt eerder voor de hand binnen de Vlaamse overheidsdiensten.
Gelet de moeilijke toegang en de specifieke trajecten, zijn er ook specialisten ter zake opgeleid. Onze 4 loodsenkorpsen die elk met hun specialiteit zorgen voor de veilige beloodsing. Zij worden ook vakkundig ondersteund door o.a. de reder DAB Vloot en de Scheepvaartbegeleiding. De dienst Kust zorgt voor het beschermen van de kustlijnen en de ecologie.
4 loodsenkorpsen met elk hun specialisatie
De loodsen die de schepen vanop zee naar Vlissingen loodsen of omgekeerd, worden zeeloodsen of Scheldemondenloodsen genoemd. Zij zijn niet te verwarren met de kustloodsen die de schepen vanop zee naar een van de Vlaamse kusthavens (Nieuwpoort, Oostende en Zeebrugge) brengen of omgekeerd. De zee- en kustloodsen gaan in Vlissingen via een redeboot aan boord van een tender, die hen naar de loodskotter op zee brengt. Die loodskotter is een loodsboot van de DAB Vloot die over een afstand van 300 meter heen en weer vaart op zee. Hij heeft wachtfunctie, want de loodsen kunnen er rust nemen, eten en ook slapen. De schepen die aankomen, benaderen de loodskotter en wachten tot de loods met een jol of een kleine motorboot aan boord van hun schip wordt gebracht. De zeeloods loodst dan het schip naar Vlissingen, de kustloods brengt het naar een van de Vlaamse kusthavens.
Naast de zee- en kustloodsen zijn er nog twee andere categorieën van loodsen: de rivier- en de kanaalloodsen die schepen van Vlissingen naar respectievelijk Antwerpen (via de Schelde) of Gent (Kanaal Gent-Terneuzen) loodsen en omgekeerd. Zij lossen hun collega's zeeloodsen net voor Vlissingen af om respectievelijk naar Antwerpen of Gent te varen.
Zo heeft elk traject zijn moeilijke punten, specificiteit waar ervaring en routine essentieel zijn om ook tegemoet te komen aan bv. de stromingen die anders zijn in een kanaal als op de Schelde, die weer anders zijn in de Scheldemonding als op zee. Schepen – die ook steeds groter worden met alle gevolgen vandien voor de toegang naar onze havens – reageren ook anders in deze stromingen als in een kanaal in vergelijking met open zee of op de Schelde.
Optimalisatieplan ligt klaar
Op het eind van de vorige legislatuur was er een quasi volledig optimalisatieplan welk op tafel lag in de periode mei-juni 2014 waar maanden was over onderhandeld met minister Crevits. Daar zaten win-win’s in voor iedereen, maar werd alleen door ACV Transcom aanvaard. Daar zaten duidelijke optimaliseringsmaatregelen in die werden gecompenseerd naar alle personeelsgroepen binnen MDK. ACV Transcom nam toen zijn verantwoordelijkheid en zal dit opnieuw doen als de kans zich voordoet.