Kans voor overheden om belang in luchthaven te verstevigen

Indiana
De Australische investeringsbank Macquarie gaat haar aandeel van 36% in Brussels Airport Company verkopen. Een maandenlang geschil met die andere aandeelhouder, het Canadese Ontario Teachers’ Pension Plan lijkt eindelijk van de baan. ACV-Transcom roept de Belgische overheden op om de kans te grijpen om de aandelen over te nemen en zo haar greep op de tweede economische motor van ons land terug te vergroten!
 Vorig jaar al werd aangekondigd dat de Australische investeringsbank Macquarie na meer dan tien jaar aandeelhouderschap uit Brussels Airport zou stappen. Een geschil met de grootste aandeelhouder Ontario Teachers’ Pension Plan ( OTPP), vertraagde echter lang de verkoop. OTPP heeft 39% van de aandelen van Brussels Airport en heeft voorverkoopsrechten op het aandeel van de Australiërs. Het geschil ging over hoeveel informatie er gedeeld kan of mag worden met eventuele bieders, zeggen bronnen. OTTP wilde dat Macquarie slechts een beperkte hoeveelheid informatie aan mogelijke geïnteresseerde partijen doorgaf. Deze informatie kon namelijk een competitief voordeel betekenen voor zij die meedingen in het vroege stadium. Macquarie wilde meer informatie vrijgeven om te zorgen voor een competitief verkoopsproces. 
Maar dat conflict is bijna verleden tijd. De ‘vrede’ moet enkel nog geformaliseerd worden, waardoor de verkoop van het Macquarie-belang in een stroomversnelling kan komen. 
Award voor innovatie 
Er blijken al wel wat geïnteresseerde kopers te zijn. Brussels Airport is immers winstgevend. Met een een brutobedrijfswinst van 307 miljoen euro in 2016 zou het goed kunnen zijn voor een ondernemingswaarde (schulden incluis) van ruim 6 miljard euro. Toen Macquarie in 2004 in Brussels Airport stapte, betaalde het 735 miljoen euro voor een belang van 70%. De 36% die de Australiërs nu nog bezitten, zou wel eens 1,5 miljard kunnen opbrengen. De luchthaven groeide de voorbije jaren ook fors. Vorig jaar kreeg ze 24,8 miljoen passagiers over de vloer, een record. 
Maar hoe Macquairie erin slaagde om dergelijke winsten te realiseren, zal misschien de komende weken duidelijk worden, wanneer er meer informatie wordt gegeven aan de potentiële toekomstige aandeelhouders. De grote winsten die het bij andere projecten wereldwijd maakte, gingen meer dan geregeld gepaard met slecht beheer. 
In september vorig jaar bezong Banker Magazine nog Macquaries innovatieve commerciële en financiële structuren, zoals het Tees Renewable Energy project en reikte het magazine de ‘Investment Banking Award’ uit. Het zweeg wel over de manier waarop Macquarie het infrastructuurproject Thames Water in Londen de voorbije 11 jaar heeft beheerd. 
Elders, onder andere in de Evening Standard, verscheen in dezelfde maand hierover wel een rapport. Bleek dat gedurende hun eigenaarschap klanten geregeld te maken kregen met overstromingen, lekken en vervuilingsissues. Al die tijd stak Macquarie naar schatting 15,9% aan dividenden op zak. Een ‘schatting’, omdat het zo goed als onmogelijk is om te weten komen hoeveel ze effectief verdienden. Dat heeft te maken met hun ‘innovatieve commerciële en financiële structuren’. 
Indiana Toll Road 
Een ander voorbeeld van slecht beleid met het enige doel meer winst maken, vinden we in de Verenigde Staten. In 2004 kregen een aantal private investeerders de concessie toegewezen van de Indiana Tolweg, de zogezegde ‘Hoofdstraat van het Middenwesten’. Macquarie en Cinta S.A. mogen tot 2081 de weg ‘uitbaten’ terwijl die eigendom blijft van de staat Indiana. Publieke-private partnerschappen impliceren dat private bedrijven investeren in openbare eigendommen zoals bruggen, wegen en luchthavens en ze onderhouden. In ruil daarvoor heffen ze tol, luchthaventax en alle andere inkomsten die deze eigendommen opbrengen. 
Op korte termijn profiteerde Indiana van de private investeringen. Maar al snel kreeg het consortium te maken met bakken kritiek op zijn beleid. Met name het noodgevallenbeleid en een verhoging van de tol werden op de korrel genomen. Na de zware overstromingen in 2008 beval de staat een opschorting van de tolheffing zodat bewoners sneller uit het gebied konden geëvacueerd worden. Vanwege deze beslissing moest Indiana het consortium een boete van 450.000 dollar betalen! 
Op zijn minst één andere keer verbood het consortium - eveneens bij noodweer - een hevige sneeuwstorm deze keer - de politie om de weg te sluiten, zo ontdekte het Pew Charitable Trust. Macquarie en de andere investeerders stelden dat het een privéweg was en dat deze niet mocht worden gesloten. 
Ondertussen begon men met de tol op te trekken, de hoofdzakelijke reden waarom het verkeer afnam met 21% tussen 2006 en 2010. Audits toonden ook een verslechterde staat van de infrastructuur aan na de privatisering. Rapporten uit 2010 en 2014 stellen dat alle bruggen zich in een lamentabele staat bevonden en dat 21% ronduit in onbruik waren. Aantijgingen van financieel mismanagement, bouwvertragingen en een verhoging van het aantal verkeersongevallen, zorgden er ondertussen voor dat in augustus 2017 een groot deel van de weg terug onder staatscontrole kwam. 
Potjes toegedekt 
ACV-Transcom vraagt zich dan ook af of er ook in het beheer van Brussels Airport wantoestanden toegedekt werden de afgelopen én welke potjes er zullen geopend worden bij de informatieoverdracht naar potentiële toekomstige aandeelhouders. De innovatieve commerciële en financiële structuren hebben er alleszins voor gezorgd dat de aandeelhouders van BAC royale winsten opstreken de afgelopen jaren. De aandeelhouders ontvingen sinds 2013 alleen al voor ruim 350 miljoen euro dividenden. Het personeel, behalve de entourage van de ceo, kunnen daar niet van meespreken. 
Opportuniteit voor overheden 
Naar verluidt zouden vooral buitenlandse langetermijninvesteerders zoals pensioen- en infrastructuurfondsen en de Chinezen interesse tonen in een overname van de 36% aandelen. Voor ACV-Transcom slechte opties. Niet alleen kennen we als geen ander uit de maritieme sectoren de impact en de nadelen van Chinese eigenaars. Maar vooral zien we nu een kans voor onze overheden om terug zelf meer controle te krijgen op de luchthaven en luchtvaartsectoren. Momenteel heeft onze staat slechts 25% van de aandelen in handen, zij heeft nu de kans om dit aandeel te verstevigen tot 61%. 
ACV-Transcom roept de Brusselse, Vlaamse, Waalse en federale overheden dan ook op om individueel en/of samen de aandelen van Macquarie over te nemen en zo hun aanwezigheid in de tweede economische motor van ons land terug te verstevigen. Zo zouden de overheden stilaan werk kunnen maken van een écht luchtvaartbeleid in én voor het geheel van ons land, iets waar ACV-Transcom al jaren vragende partij voor is. Met zo een overname van die aandelen zou de overheid haar grip terug kunnen verstevigen op de luchthaven en het woelige sociaal klimaat ook meer kunnen begeleiden.