Luchtvaartveilighed ondergeschikt aan politieke spelletjes

bagageband
Er is de laatste weken weer heel wat te doen over het al dan niet correct gebruik van de banen op Brussels Airport en de geluidsnormen. Minister Bellot beval eerder een audit op de toepassing ervan bij Belgocontrol en gelastte het directoraat-generaal van de luchtvaart dit na te gaan. Men eiste toen én nu de namen van individuele luchtverkeersleiders die op bepaalde momenten aan het werk waren en wil deze luchtverkeersleiders verhoren. ACV-Transcom verzet zich hier uitdrukkelijk tegen omwille van vier redenen:
1) het ondergraven van de just culture als hoeksteen van het veiligheidssysteem en safety management system wat in heel de wereld wordt gehanteerd, ook bij piloten
2) het onder druk zetten van individuele verkeersleiders – of het stellen van voorbeelden naar de andere personeelsleden - welke de consequenties zijn voor het nemen van bepaalde beslissingen
3) het veiligheidsaspect zal hierdoor niet prioritair meer zijn bij het nemen van beslissingen, maar men gaat rekening houden met de (persoonlijke) consequenties van ene of gene beslissing
4) het blootstellen van individuele personeelsleden aan vervolging voor het uitvoeren van hun overheidstaak
Deze 4 punten zijn niet min. ACV-Transcom tilt hier erg zwaar aan gelet de effecten op nationaal en internationaal vlak voor het geheel van de luchtvaartsector. Ook piloten worden hierdoor gevat. Wij nemen onze verantwoordelijkheid op en hebben ICAO, EASA en de collega vakbonden in Europa op de hoogte gebracht van de Belgische afbraak op niveau van het veiligheidsbeleid.
ACV-Transcom wil dat op korte termijn:
  • Minister Bellot zijn verantwoordelijkheid opneemt en zorgt voor een vliegwet. Met een vliegwet kan eindelijk een ende gesteld worden aan de reeks van KB’s en instructies die de vliegroutes “regelen”. De vliegroutes durfden al wel eens wijzigen afhankelijk van de politieke partij van de betrokken minister, de achterban, de kabinetsmedewerkers, …
  • Minister Bellot contact neemt met ICAO en EASA over de methodiek van de just culture, zich informeert over de gevolgen van zijn acties m.b.t. just culture en zijn afbraakpolitiek hierrond stopt.
  • Minister Bellot werk maakt van een sterk en goed geleid DGLV dat samenwerkt met de luchtvaartsectoren met als kerntaak de veiligheid in de luchtvaart. Opleidingen en vormingen over o.a. just culture zijn schijnbaar een noodzaak. Eveneens dient minister van justitie Geens betrokken om de just culture filosofie ook te integreren binnen justitie.
  • Minister Bellot onmiddellijk stopt met de aanvallen op individuele personeelsleden van Belgocontrol via het DGLV om zo Belgocontrol in een politiek debat te trekken rond de vliegroutes. Belgocontrol voert uit wat politiek wordt beslist!
ACV-Transcom wil geen heksenjacht op personeel dat dag in, dag uit, nacht in, nacht uit zorgt voor een veilig luchtverkeer, de veiligheid van heel wat passagiers en dit in erg moeilijke omstandigheden, zoals de zware onderbezetting van verschillende operationele diensten.
ACV-Transcom eist binnen de 12 u de nodige informatie van minister Bellot om dan een beslissing te nemen al dan niet over te gaan tot een stakingsaanzegging ter vrijwaring van de belangen van het aangevallen personeel bij Belgocontrol en in het belang van de veiligheid van het luchtverkeer!
Hoeksteen veiligheid bij luchtvaartbegeleidingsdiensten onderuitgehaald
Dat minister Bellot geen idee heeft wat “just culture” juist wil zeggen, kunnen we nog begrijpen. Dat de leiding van het directoraat generaal van de luchtvaart (DGLV) dit niet weet, maakt ons ongerust. Zij moeten perfect beseffen dat ze hiermee een hoeksteen van het veiligheidsbeleid en safety management systeem op de helling zetten. Niet alleen in België, maar in heel Europa en de wereld. Ofwel wordt het DGLV hier onder (politieke) druk gezet. Dan maken we ons ook ongerust, want dan wil dit zeggen dat er een oneigenlijk gebruik is van deze dienst door de minister. Trouwens het DGLV is op internationaal vlak de zogenoemde “competent autority en/of national safety autority (NSA)” voor heel wat (veiligheids)aspecten in de luchtvaart..
Just culture
Het zg. just culture principe stelt dat een personeelslid geen angst mag hebben en de verplichting heeft om, zonder repercussies, incidenten en accidenten te melden. Ze staan hiermee niet boven de wet, noch dat ze opzettelijk zaken mogen mispeuteren. Het is een balans waarbij wederzijds vertrouwen tussen management en personeel essentieel is. Met de acties die Bellot neemt naar Belgocontrol, nota bene het overheidsbedrijf waar hij als minister voor verantwoordelijk is, kunnen we moeilijk nog van vertrouwen spreken. Integendeel. Via het DGLV opende Bellot nu zelfs een individuele jacht op personeelsleden… Ongezien.
ACV-Transcom heeft vandaag ook meteen de verantwoordelijken van ICAO (International Civil Aviation Organization), EASA (European Aviation Safety Agency) en de verantwoordelijken van de luchtverkeersleidingsdiensten waarmee Belgocontrol nauw samenwerkt op de hoogte gesteld dat België deze cultuur naar de prullenmand verwees.
Competente autoriteit incompetent?
We stellen ons de vraag of de zogenaamde competente overheidsdienst in deze wel competent is. Het DGLV moet zich toch bewust zijn dat ze door het hanteren van deze praktijken voor een audit over het respecteren van het banengebruik op Brussels Airport en onrechtstreeks de problematiek van de geluidsnormen meeneemt, gebruikt- -of beter gezegd – misbruikt wordt door de minister. De prioriteit van het DGLV als toezichthouder moet toch zijn dat er een veilig luchtverkeer is? Het DGLV moet toch beseffen dat ze hiermee ook wars ingaat tegen alle principes uit de luchtvaart m.b.t. de just culture en deze hoeksteen als regelgever en toezichthouder van de veiligheid mee aan het afbreken is.
Resultaat audit
ACV-Transcom is benieuwd naar het resultaat van de audit. In de wandelgangen horen we immers dat delen van de voorlopige audit reeds werden gelekt. Hieruit zou blijken dat de richtlijnen die werden opgesteld – nota bene door een kabinetsmedewerkers van Bellot zelf, die hiervoor directeur-generaal was bij Belgocontrol en werd bedankt voor zijn diensten – anders moet toegepast worden ofwel anders dient ‘geïnterpreteerd’. Voor ACV-Transcom is het duidelijk dat het bepalen van de richtlijnen inzake banengebruik en vliegroutes pure politieke beslissingen zijn die de minister moet nemen. De richtlijnen dien zo duidelijk te zijn dat er GEEN interpretatie mogelijk is. ACV-Transcom wenst dan ook inzake in de voorlopige resultaten van de audit.
Geen persoonlijke verhoren
In heel de discussie over het al dan niet correct toepassen van de bijkomende politiek afgesproken regels en beperkingen die het werk in deze veiligheidskritische omgeving bemoeilijkt, stuurde Bellot via het DGLV auditeurs die enerzijds van Belgocontrol de namen eiste van verkeersleiders die op bepaalde momenten aan het werk waren. Zo gaat men dus luchtverkeersleiders persoonlijk willen verhoren waarom ze op een bepaalt moment bepaalde keuzes maakten. Van een drukkingsmiddel gesproken…
ACV-Transcom staat voor meer dan 200% achter haar leden. We zijn er rotsvast van overtuigd dat ELKE luchtverkeersleider en medewerker van Belgocontrol in eer en geweten handelt in functie van de basistaak van de job: een veilig luchtverkeer verzekeren en de vliegtuigen met passagiers en bemanning op een veilige manier laten landen en vertrekken. Persoonlijke verhoren maken hier geen deel van uit. ACV-Transcom maakte hierover zelfs een akkoord over zoals in alle andere Europese landen met betrekking tot de “just culture” en de “no blaming culture” die steunpilaren zijn binnen deze sector.
Door de individuele namen op te vragen en willen over te gaan tot verhoren, trekt het DGLV én minister Bellot het professionalisme en de integriteit van het personeel in twijfel én trekken zij meteen ook de hele veiligheidsketting in twijfel waarop heel de werking is gefundeerd. ACV-Transcom zal hier met alle mogelijke middelen tegen reageren, van wie de bedreiging ook komt.
Belgocontrol moet weliswaar wel alle data ter beschikking stellen, de systemen en infrastructuur is daarvoor voorhanden. Al deze data moeten wel worden ontdaan van alle linken die naar personen verwijzen en moeten dus anoniem kunnen doorgegeven worden.