Britse spoorbonden waarschuwen voor gevolgen privatisering

Op maandag 25 januari waren enkele vertegenwoordigers van de Britse spoorbonden op bezoek in Brussel. Zij deelden in een volle zaal hun ervaringen over de gevolgen van de privatisering van de spoorwegen. Met het plan Galant in het vooruitzicht kunnen we hieruit zeker een aantal lessen trekken en ons discours tegen verdere besparingen kracht bijzetten. Progress Lawyers Network organiseerde de conferentie in samenwerking met ACV-CSC Transcom en ACOD-Spoor - CGSP-Cheminots.
Mick Whelan, van ASLEF (Associated Society of Locomotive Engineers and Firemen) maakte de balans op van de privatisering. De argumenten die 20 jaar geleden werden gebruikt, klinken ons niet onbekend in de oren: de privatisering zou leiden tot meer concurrentie en dus lagere tarieven, meer investeringen en een betere dienstverlening. Vandaag stelt ASLEF vast dat de ticketprijzen zodanig duur zijn geworden dat mensen die buiten de stad wonen - omdat wonen in Londen eveneens onbetaalbaar is geworden – tot 23% van hun inkomen spenderen aan hun woon-werkverkeer. Dat het aantal reizigers is toegenomen, een argument dat steevast wordt gebruikt om het ‘succes’ van de privatisering aan te tonen, heeft veeleer hiermee te maken. Investeringen bleven uit –althans van de kant van de privé-bedrijven. De enige investeringen die er waren, gebeurden dankzij subsidies van de overheid, zo’n 4 miljard pond per jaar! Bovendien gebeurden die enkel op de winstgevende lijnen. Winsten die naar de aandeelhouders gaan. Intussen rollen in vele delen van Engeland toestellen van meer dan 40 jaar oud over de rails.
Veiligheid
Eddie Dempsey, National Executive Committee bij RMT (National Union of Rail, Maritime and Transport Workers) gaf toelichting over de complete versnippering van de contracten bij tal van aannemers en onderaannemers. De concessies duren maximaal 15 jaar, waardoor er geen enkele interesse is voor een langetermijnvisie op het onderhoud van de spoorwegen, de efficiëntie van het vervoer of de dienstverlening. Terwijl de lonen van het spoorpersoneel gedaald zijn, is de werkdruk enorm toegenomen. Shifts van 12 uur en overuren zijn geen uitzondering, maar zijn nefast voor de veiligheid van de reizigers. Het aantal ongevallen is sinds de privatisering toegenomen. Door het grote aantal verschillende bedrijven en de antivakbondswet waardoor solidariteitsacties verboden zijn, is het quasi onmogelijk geworden om al het personeel te verenigen tegen deze wantoestanden. Nog een interessant cijfer: 30% van alle treinritten gebeurt zonder begeleider. Deze ritten zijn wel goed voor 70% van alle ongevallen van reizigers (val tussen trein en perron bv). Als het van Jo Cornu (CEO NMBS) afhangt, zal binnenkort ook bij ons 20% van de treinritten zonder begeleider rijden. Bovendien, zo vertelt Dempsey, is de treinbestuurder ook voor alles verantwoordelijk én kan hij persoonlijk aansprakelijk worden gesteld als er een ongeval gebeurt. Dat geldt eveneens voor het personeel dat onderhoudswerken uitvoert aan de lijnen.
Stakingsrecht
Tenslotte gaf John Hendy, advocaat en professor aan het King’s College in Londen toelichting bij de nieuwe stakingswetten die de regering Cameron wil invoeren. “Voor Thatcher werkte 80% van alle werknemers onder een cao, vandaag is dat nog maar 20%”, zei Hendy. Hoewel Groot-Brittannië nu al het Westerse land is met de strengste vakbondswetten, is de nieuwe ‘Trade Union Bill’ helemaal nefast voor het stakingsrecht en de bescherming van de rechten van werknemers. Zo zal de helft van de leden over een stakingsactie moeten stemmen. In de publieke sector moet bovendien 40% voor zijn. Werkgevers krijgen het recht om interimarbeid in te schakelen om zo de facto de staking te breken. Ook zal bij elke stakingspiket één ‘supervisor’ aanwezig moeten zijn die zijn gegevens aan de politie moet doorgeven. “Dat een Vlaams politicus vriend aan huis is bij David Cameron, is niet enkel om van de beroemde English tea te genieten”, waarschuwde Hendy nog.
Samen sterk
We kunnen heel wat lessen trekken uit de ervaringen van onze Britse collega’s. De conclusie is duidelijk: hun strijd is ook de onze en omgekeerd.

De Britse vakbonden voeren momenteel samen met de reizigers volop actie voor de hernationalisering van de spoorwegen. Meer info over hun campagne: www.actionforrail.uk.org
Ook onze petitie kan je nog steeds tekenen op www.redonzetrein.be
Voor wie meer wil weten over het begin van de privatisering van de Britse Spoorwegen is de film ‘The navigators’ (2001) van Ken Loach een aanrader.